Việc tuân thủ lịch khám thai định kỳ không chỉ là cách để mẹ gặp con qua màn hình siêu âm, mà còn là giải pháp y khoa quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé. Bài viết này sẽ cung cấp cho mẹ lộ trình khám thai và siêu âm chuẩn từng tuần, giúp mẹ quản lý thai kỳ một cách khoa học và chủ động nhất.
Xem nhanh
Tại sao mẹ bầu cần tuân thủ đúng lịch khám thai định kỳ?
Chi tiết lịch khám thai và siêu âm theo từng giai đoạn
Tam cá nguyệt thứ nhất (Tuần 1 - Tuần 13)
Tam cá nguyệt thứ hai (Tuần 14 - Tuần 27)
Tam cá nguyệt thứ ba (Tuần 28 - Tuần 40)
Bảng tổng hợp các mốc khám thai và xét nghiệm "vàng"
Những lưu ý khi đi khám thai định kỳ
Câu hỏi thường gặp
1. Siêu âm nhiều có hại cho thai nhi không?
2. Nếu lỡ mất một mốc khám quan trọng thì phải làm sao?
3. Khám thai lần đầu cần chuẩn bị gì?
Kết luận
Tại sao mẹ bầu cần tuân thủ đúng lịch khám thai định kỳ?
Khám thai không chỉ đơn thuần là việc kiểm tra cân nặng hay siêu âm nhìn hình dáng con. Việc thăm khám đúng lịch mang lại 4 lợi ích sau:
Theo dõi sự tăng trưởng: Đảm bảo thai nhi phát triển đúng chỉ số chuẩn về cân nặng, chiều dài và các bộ phận chức năng theo từng tuần tuổi.
Tầm soát dị tật bầm sinh: Có những mốc siêu âm chỉ có giá trị trong đúng 1-2 tuần nhất định (như đo độ mờ da gáy). Nếu bỏ lỡ, mẹ sẽ mất cơ hội sàng lọc chính xác nhất.
Kiểm soát biến chứng thai kỳ: Phát hiện sớm các dấu hiệu nguy hiểm như tiền sản giật, tiểu đường thai kỳ, rau tiền đạo hoặc nguy cơ sinh non.
Tư vấn chuyên môn: Bác sĩ sẽ điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, bổ sung vitamin (Sắt, Canxi, DHA) và tiêm phòng uốn ván đúng thời điểm cho mẹ.
Chi tiết lịch khám thai và siêu âm theo từng giai đoạn
Mỗi giai đoạn mang thai (tam cá nguyệt) đều có những cột mốc "vàng" mà mẹ bầu tuyệt đối không nên bỏ qua.
Tam cá nguyệt thứ nhất (Tuần 1 - Tuần 13)
Đây là giai đoạn đặt nền móng, xác định sự tồn tại và vị trí của thai nhi.
Lần khám đầu tiên (Tuần 5 - Tuần 8): Xác nhận "tin vui"
Mục đích: Xác định thai đã vào tử cung hay chưa (loại trừ thai ngoài tử cung), kiểm tra tim thai và tính ngày dự sinh chính xác.
Xét nghiệm: Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu để kiểm tra nhóm máu, các bệnh truyền nhiễm (HIV, viêm gan B, Rubella).
Mốc quan trọng số 1 (Tuần 11 - Tuần 13 tuần 6 ngày): Sàng lọc dị tật sớm
Siêu âm: Đo độ mờ da gáy để đánh giá nguy cơ hội chứng Down.
Xét nghiệm: Làm Double Test hoặc xét nghiệm NIPT để tầm soát các bất thường nhiễm sắc thể.
Tam cá nguyệt thứ hai (Tuần 14 - Tuần 27)
Giai đoạn này thai nhi đã hình thành đầy đủ các cơ quan bộ phận, là thời điểm tốt nhất để quan sát hình dáng con.
Mốc tuần 16 - 18: Thực hiện xét nghiệm Triple Test (nếu mẹ chưa làm Double Test hoặc NIPT trước đó).
Mốc quan trọng số 2 (Tuần 20 - 24): Siêu âm hình thái học (4D/5D)
Mục đích: Đây là thời điểm bác sĩ quan sát chi tiết từng bộ phận: các ngăn tim, cấu trúc não, thận, cột sống và các bộ phận bên ngoài như sứt môi, hở hàm ếch hay dị tật chân tay.
Mốc tuần 24 - 28: Thực hiện nghiệm pháp dung nạp Glucose để tầm soát tiểu đường thai kỳ.
Tam cá nguyệt thứ ba (Tuần 28 - Tuần 40)
Càng về cuối, tần suất khám sẽ dày hơn để chuẩn bị cho kỳ vượt cạn.
Mốc tuần 30 - 32: Siêu âm tăng trưởng
Mục đích: Đánh giá sự phát triển của thai nhi so với tuổi thai, kiểm tra vị trí nhau thai, lượng nước ối và đo dòng chảy máu trong dây rốn (Doppler).
Giai đoạn từ tuần 36 trở đi: Khám định kỳ mỗi tuần
Theo dõi: Bác sĩ thực hiện đo Monitor (Non-stress test) để kiểm tra nhịp tim thai và cơn gò tử cung. Kiểm tra ngôi thai (đầu đã quay xuống chưa) để tư vấn phương pháp sinh thường hay sinh mổ.
Bảng tổng hợp các mốc khám thai và xét nghiệm "vàng"
Để mẹ không bị nhầm lẫn giữa các mốc, dưới đây là bảng tóm tắt lộ trình quan trọng nhất mà mọi mẹ bầu cần lưu lại:
Tuần thai
Nội dung quan trọng
Mục đích chính
Tuần 6 - 8
Siêu âm lần đầu
Xác định tim thai, vị trí thai, tính ngày dự sinh.
Tuần 11 - 13
Siêu âm đo độ mờ da gáy & NIPT/Double Test
Sàng lọc dị tật di truyền (Down, Edwards...).
Tuần 16 - 18
Khám định kỳ & Triple Test (nếu cần)
Kiểm tra sự phát triển, tầm soát dị tật ống thần kinh.
Tuần 22 - 24
Siêu âm hình thái học (4D/5D)
Kiểm tra chi tiết các cơ quan (tim, não, sứt môi...).
Tuần 24 - 28
Nghiệm pháp dung nạp Glucose
Tầm soát tiểu đường thai kỳ.
Tuần 32
Siêu âm màu Doppler
Kiểm tra vị trí nhau, nước ối và sự tăng trưởng của thai.
Tuần 36 - 40
Khám mỗi tuần & Chạy máy Monitor
Theo dõi ngôi thai, tim thai và cơn gò để chuẩn bị sinh.
Những lưu ý khi đi khám thai định kỳ
Để mỗi buổi khám thai diễn ra thuận lợi và đạt hiệu quả cao nhất, mẹ hãy lưu ý các điểm sau:
Quản lý hồ sơ thai sản: Mẹ nên có một chiếc túi hoặc sổ riêng để lưu giữ tất cả kết quả siêu âm, xét nghiệm theo thứ tự thời gian. Điều này giúp bác sĩ dễ dàng theo dõi diễn biến thai kỳ.
Lưu ý về ăn uống: Với các buổi siêu âm thông thường: Mẹ nên uống nhiều nước và nhịn tiểu (ở giai đoạn sớm) để hình ảnh rõ nét hơn. Với buổi xét nghiệm tiểu đường (tuần 24-28): Mẹ bắt buộc nhịn ăn sáng để kết quả chính xác.
Chuẩn bị sẵn câu hỏi: Trong quá trình mang thai, nếu có bất kỳ thắc mắc nào về chế độ ăn, việc sử dụng thuốc hay các cơn đau lạ, hãy ghi chú lại vào điện thoại để hỏi bác sĩ ngay trong buổi khám.
Chọn cơ sở uy tín: Đặc biệt ở các mốc siêu âm hình thái (12, 22, 32 tuần), mẹ nên chọn các bác sĩ có chuyên môn cao và máy móc hiện đại để phát hiện sớm các bất thường nhỏ nhất.
Câu hỏi thường gặp
1. Siêu âm nhiều có hại cho thai nhi không?
Hiện nay chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy siêu âm gây hại cho thai nhi. Tuy nhiên, mẹ không nên lạm dụng siêu âm quá nhiều lần ngoài chỉ định của bác sĩ để tránh tốn kém và mệt mỏi.
2. Nếu lỡ mất một mốc khám quan trọng thì phải làm sao?
Nếu lỡ hẹn, mẹ hãy đi khám bù ngay khi có thể. Tuy nhiên, một số xét nghiệm (như đo độ mờ da gáy) chỉ có giá trị trong khung giờ vàng. Nếu quá thời gian, bác sĩ sẽ phải đổi sang phương pháp sàng lọc khác (như xét nghiệm NIPT).
3. Khám thai lần đầu cần chuẩn bị gì?
Mẹ hãy ghi nhớ ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối cùng. Đây là dữ liệu quan trọng nhất để bác sĩ tính tuổi thai và ngày dự sinh cho mẹ.
Kết luận
Tuân thủ lịch khám thai định kỳ chính là món quà đầu tiên và ý nghĩa nhất mà mẹ dành cho con yêu. Mỗi lần khám là một lần mẹ được yên tâm rằng con đang lớn lên khỏe mạnh, đồng thời giúp mẹ chuẩn bị tâm lý và sức khỏe tốt nhất cho ngày "về đích".
Hành trình 40 tuần thai sẽ trôi qua rất nhanh. Chúc mẹ có một thai kỳ hạnh phúc, an nhiên và đón bé yêu chào đời thật thuận lợi!
Tư vấn chuyên môn
Dược sĩ: Lương Thị Nga
Dược sĩ Lương Thị Nga phụ trách triển khai mảng nội dung chăm sóc sức khỏe trên website của nhà thuốc Phương Chính.
Mẹ thấy đấy, hiện nay tình trạng trẻ bị thiếu máu rất nhiều, trong khi bệnh thiếu máu ở trẻ ảnh hưởng rất nhiều đến trẻ, khiến bé chậm phát triển về vận động, ngôn ngữ cũng như trí nhớ và khả năng học hỏi.
Vì thế, nếu trẻ bị thiếu máu mẹ cần lưu ý bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng cho trẻ, giúp trẻ ổn định sức khỏe, phát triển toàn diện.
Tiêu chảy, đi ngoài nhiều lần trong ngày là vấn đề thường gặp ở trẻ sơ sinh. Bố mẹ cần phát hiện kịp thời và nhanh chóng giúp bé thoát khỏi tình trạng này để tránh bé bị xuống cân nhanh, ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên ở giai đoạn đầu đời, phân của bé thường mềm và chứa nhiều chất lỏng rất khó để nhận biết khi nào bé bị tiêu chảy. Vậy nguyên nhân khiến bé bị tiêu chảy là do đâu, làm cách nào để biết bé bị tiêu chảy và cách giúp bé khắc phục tình trạng này thế nào?
Giấc ngủ có mối quan hệ mật thiết với sự phát triển của trẻ nhỏ đặc biệt là trong 3 năm đầu đời. Những đứa trẻ ngủ không sâu giấc, thiếu ngủ, ngủ không đúng giờ thường hay cáu gắt, mệt mỏi, mất tập trung, khả năng học hỏi kém…
Rửa mũi cho bé là một trong những biện pháp chăm sóc đường hô hấp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao, đặc biệt trong những giai đoạn thời tiết thay đổi hoặc khi bé bị cảm lạnh, sổ mũi. Đường mũi của trẻ nhỏ rất hẹp, lớp niêm mạc còn non nớt nên dễ bị tắc nghẽn bởi dịch nhầy, bụi bẩn và vi khuẩn. Việc rửa mũi đúng cách giúp làm sạch khoang mũi, hỗ trợ bé thở dễ dàng hơn, ăn ngủ tốt hơn và giảm nguy cơ viêm nhiễm đường hô hấp. Đây cũng là bước chăm sóc quan trọng giúp hạn chế biến chứng như viêm mũi, viêm xoang hay viêm tai giữa ở trẻ nhỏ.
Chắc hẳn những người mẹ mang thai ai cũng lo lắng sợ bị cúm trong giai đoạn mang thai, vì nếu trong giai đoạn mang thai bị cúm sẽ ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của cả mẹ và bé. Dưới đây là một số cách phòng tránh cúm khi mang thai mà nhà thuốc Phương Chính muốn chia sẻ cho các mẹ.
Để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và con trước và trong giai đoạn mang thai cần thay đổi một số thói quen và sở thích ăn uống không khoa học. Vậy mẹ phải kiêng khem như thế nào là đúng để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé? Cùng lắng nghe bác sĩ Trần Vũ Quang, bệnh viện phụ sản Trung Ương chia sẻ về vấn đề này.
Sữa bầu là một trong những nguồn cung cấp protein, canxi, vitamin D,... tốt cho phụ nữ mang thai. Tuy nhiên, có nhiều ý kiến trái chiều về việc uống sữa bầu ngay từ tháng đầu của thai kỳ. Vậy, mang thai tháng đầu có nên uống sữa bầu không? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết này.
Trong suốt thai kỳ, cơ thể mẹ bầu phải làm việc nhiều hơn bình thường để nuôi dưỡng thai nhi. Hormone thay đổi, bụng ngày càng lớn, cộng với những cơn đau lưng, chuột rút, đi tiểu đêm… khiến nhiều mẹ mất ngủ. Thiếu ngủ không chỉ làm mẹ mệt mỏi mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển của em bé. Vì vậy, việc tìm ra tư thế ngủ thoải mái và khoa học là chìa khóa để có một thai kỳ khỏe mạnh.
Ra máu khi mang thai là một hiện tượng khiến nhiều mẹ bầu lo lắng. Thực tế, có đến 20–30% phụ nữ mang thai gặp tình trạng ra máu trong thai kỳ. Tuy nhiên, không phải lúc nào ra máu cũng đồng nghĩa với nguy hiểm. Có trường hợp chỉ là hiện tượng sinh lý bình thường như máu báo thai, nhưng cũng có khi là dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng như dọa sảy thai, thai ngoài tử cung hoặc nhau bong non.
Vậy ra máu khi mang thai có nguy hiểm không? Khi nào thì mẹ bầu cần đi khám ngay? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu và cách xử lý an toàn, để mẹ bầu luôn yên tâm trong suốt thai kỳ.
Không chỉ ảnh hưởng đến vận động, đau lưng khi mang thai còn khiến mẹ bầu khó ngủ, mệt mỏi, giảm chất lượng cuộc sống và dễ căng thẳng tâm lý. Nếu không được chăm sóc và giảm đau đúng cách, tình trạng này có thể kéo dài suốt thai kỳ. Vì vậy, việc tìm hiểu cách giảm đau lưng khi mang thai an toàn, khoa học là điều rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe của mẹ và sự phát triển ổn định của thai nhi.
Thiếu sắt khi mang thai là tình trạng rất phổ biến nhưng lại thường bị mẹ bầu xem nhẹ vì các dấu hiệu không rõ ràng. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi đi xét nghiệm định kỳ, trong khi thiếu sắt kéo dài có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của mẹ và sự phát triển trí não của thai nhi. Việc nhận biết sớm dấu hiệu thiếu sắt và bổ sung đúng cách là yếu tố quan trọng giúp mẹ có một thai kỳ khỏe mạnh và an toàn.
Rạn da chằng chịt, ngứa ngáy là nỗi khiếp sợ của mọi mẹ bầu. Nhưng liệu vết rạn này có đi theo mẹ suốt đời? Bài viết sẽ làm rõ thời điểm rạn da xuất hiện và mách mẹ cách 'cứu vãn' làn da ngay từ khi những vết rạn đỏ mới hình thành.