Lịch tiêm phòng trước khi mang thai: Lỡ tiêm mà có bầu thì phải làm sao?

Lịch tiêm phòng trước khi mang thai

1. Nhóm vắc-xin sống giảm độc lực 

(Cần tránh thai sau tiêm)

Đây là nhóm vắc-xin chứa vi rút đã được làm suy yếu. Mặc dù an toàn với người bình thường, nhưng không khuyến cáo tiêm trong thai kỳ, do nguy cơ lý thuyết ảnh hưởng đến phôi thai ở giai đoạn sớm.

Các vắc-xin cần lưu ý:

• Sởi – Quai bị – Rubella (MMR):
  • Tiêm 1 mũi (nếu đã đủ miễn dịch) hoặc theo chỉ định xét nghiệm kháng thể
  • Thời gian chờ: tốt nhất 3 tháng, tối thiểu 1 tháng
• Thủy đậu:
  • Tiêm 2 mũi, mỗi mũi cách nhau ít nhất 1 tháng
  • Thời gian chờ: tốt nhất 3 tháng, tối thiểu 1 tháng

Trong thời gian chờ, cần tránh thai nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn cho thai kỳ.

2. Nhóm vắc-xin bất hoạt

(An toàn hơn, thời gian chờ ngắn)

Nhóm này không chứa vi rút sống, được đánh giá là an toàn hơn và thậm chí một số loại còn được tiêm trong thai kỳ.

• Vắc-xin Cúm:
  • Nên tiêm nhắc lại mỗi năm
  • Thời gian chờ: 2 tuần – 1 tháng
  • Có thể tiêm trong thai kỳ nếu chưa tiêm trước đó
• Viêm gan B:
  • Phác đồ: 0 – 1 – 6 tháng
  • Khuyến nghị: nên hoàn tất 3 mũi trước khi mang thai
  • Nếu chưa đủ thời gian, có thể tiêm các mũi đầu rồi mang thai và tiếp tục theo chỉ định bác sĩ
• HPV (phòng ung thư cổ tử cung):
  • Phác đồ: 3 mũi (0 – 2 – 6)
  • Nên hoàn thành trước khi mang thai

Lỡ tiêm phòng rồi mới phát hiện có thai thì phải làm sao?

Đây là tình huống khá phổ biến và đa phần không nguy hiểm như nhiều người lo lắng.

Trường hợp 1: Lỡ tiêm vắc-xin Cúm, Viêm gan B, Uốn ván

➡️ Hoàn toàn yên tâm

Các vắc-xin này đã được chứng minh an toàn cho phụ nữ mang thai, không gây dị tật thai nhi. Kháng thể tạo ra còn giúp bảo vệ em bé trong những tháng đầu đời.

Trường hợp 2: Lỡ tiêm MMR hoặc Thủy đậu rồi mới có thai

Đây là tình huống khiến nhiều mẹ lo lắng nhất. Tuy nhiên:

• Theo CDC và WHO, qua theo dõi hàng nghìn trường hợp, chưa ghi nhận trẻ sinh ra bị dị tật do vắc-xin Rubella hoặc Thủy đậu
• Việc lỡ tiêm không phải là chỉ định đình chỉ thai nghén

Hướng xử lý đúng:

• Bình tĩnh, không tự tạo áp lực tâm lý
• Thông báo cho bác sĩ sản khoa và mang theo sổ tiêm chủng
• Theo dõi thai kỳ kỹ hơn, thực hiện đầy đủ các mốc:
  • Siêu âm hình thái 12 tuần, 22 tuần
  • Xét nghiệm sàng lọc trước sinh (Double test, NIPT…)

Trường hợp 3: Đang tiêm HPV thì phát hiện có thai

• Tạm hoãn các mũi tiêm còn lại
• Bảo lưu mũi đã tiêm và hoàn tất sau sinh
• Vắc-xin HPV không gây hại cho thai nhi, việc hoãn chỉ nhằm đảm bảo an toàn tối đa

Những lưu ý quan trọng để tránh rủi ro khi tiêm phòng

• Thử thai trước khi tiêm, đặc biệt nếu kinh nguyệt không đều.
• Tránh thai nghiêm ngặt ít nhất 1 tháng sau tiêm vắc-xin sống.
• Trao đổi rõ với bác sĩ tại điểm tiêm chủng về kế hoạch mang thai để được tư vấn chính xác.

Kết luận

Tiêm phòng trước khi mang thai là bước chuẩn bị cần thiết để bảo vệ cả mẹ và bé. Trong trường hợp có tình huống ngoài ý muốn, y học hiện đại hoàn toàn có thể theo dõi và kiểm soát an toàn.

Thay vì lo lắng quá mức, hãy chủ động trao đổi với bác sĩ để được tư vấn phù hợp. Bên cạnh tiêm phòng, dinh dưỡng và lối sống cũng đóng vai trò quan trọng. Bạn có thể tham khảo thêm bài viết “Có nên bổ sung axit folic trước khi mang thai?” để chuẩn bị tốt nhất cho hành trình làm mẹ.

Lưu ý: Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo không thay thế cho việc chẩn đoán và điều trị y khoa.