Mỗi bữa cơm là một "cuộc rượt đuổi" từ trong nhà ra ngoài ngõ. Con thì mải mê với những món đồ chơi hay bộ phim hoạt hình hấp dẫn, còn mẹ thì bưng bát cơm chạy theo sau, dỗ dành đủ kiểu nhưng con vẫn "ngậm chặt miệng".
Tình trạng bé mê chơi quên ăn không chỉ khiến mẹ mệt mỏi mà còn làm dấy lên nỗi lo con bị sụt cân, thiếu chất, đặc biệt là trong dịp Tết khi lịch sinh hoạt thường nhật bị đảo lộn bởi những chuyến chúc Tết hay những buổi tụ tập đông đúc. Đừng quá lo lắng, ăn uống nên là một trải nghiệm vui vẻ thay vì là một cuộc chiến. Hãy cùng tìm hiểu lý do và những tuyệt chiêu giúp con tự giác "hợp tác" hơn nhé!
Tại sao bé mê chơi quên ăn?
Để giải quyết vấn đề, trước hết mẹ cần hiểu tâm lý của "đối phương". Có vài lý do chính khiến việc ăn uống trở nên kém hấp dẫn hơn việc chơi đùa trong mắt trẻ:
- Thế giới xung quanh quá thú vị: Với trẻ nhỏ (đặc biệt là lứa tuổi 1-6), mỗi món đồ chơi, mỗi người khách đến nhà hay một trò chơi mới đều là một "kho báu" cần khám phá. So với việc ngồi yên một chỗ nhai cơm, việc chạy nhảy vui hơn rất nhiều.
- Tín hiệu đói bị lấn át: Khi trẻ đang quá phấn khích hoặc tập trung vào việc chơi, não bộ đôi khi "lờ đi" cảm giác đói từ dạ dày. Trẻ chưa có khả năng tự điều tiết và ưu tiên việc ăn như người lớn.
- Biếng ăn tâm lý: Nếu mẹ thường xuyên quát mắng, ép buộc con ăn, trẻ sẽ nảy sinh tâm lý sợ bữa ăn. Lúc này, trẻ vùi đầu vào việc chơi như một cách để "trốn tránh" sự căng thẳng trên bàn ăn.
- Xao nhãng bởi công nghệ: TV, máy tính bảng hay điện thoại khiến trẻ rơi vào trạng thái "ăn thụ động". Trẻ không cảm nhận được hương vị thức ăn mà chỉ tập trung vào màn hình, lâu dần dẫn đến mất phản xạ thèm ăn tự nhiên.

7 giải pháp giúp bé "hợp tác" vào bàn ăn
Thay vì dùng biện pháp mạnh, mẹ hãy thử áp dụng những mẹo tâm lý nhẹ nhàng nhưng cực kỳ hiệu quả sau đây:
1. Quy tắc “3 không”
"Không TV - Không điện thoại - Không đồ chơi" - đây là quy tắc quan trọng nhất. Hãy tạo ra một môi trường ăn uống "thuần khiết". Khi không có các tác nhân gây xao nhãng, trẻ sẽ tập trung vào việc nhai, cảm nhận kết cấu và hương vị món ăn, từ đó giúp hệ tiêu hóa làm việc tốt hơn.
2. Thiết lập khung giờ ăn cố định
Cơ thể con người có một chiếc đồng hồ sinh học tuyệt vời. Nếu mẹ cho bé ăn vào những khung giờ cố định, dạ dày sẽ tự động tiết dịch vị và tạo cảm giác đói đúng lúc. Đừng quên thông báo trước cho bé: "5 phút nữa là đến giờ ăn rồi, con chuẩn bị cất đồ chơi nhé!" để bé không bị hụt hẫng khi đang chơi.
3. Áp dụng quy tắc "Bữa ăn 20-30 phút"
Mẹ không nên để bữa ăn kéo dài cả tiếng đồng hồ. Sau khoảng 20-30 phút, nếu bé không muốn ăn thêm, hãy vui vẻ dọn bát đĩa. Điều này dạy cho bé bài học về sự tập trung: Nếu con không ăn lúc này, con sẽ phải đợi đến bữa sau mới được ăn tiếp.
4. Để bé được "đói một chút"
Nhiều mẹ sợ con đói nên cho con ăn vặt liên tục: một cái bánh lúc 10h, một hộp sữa lúc 11h... Điều này khiến con không bao giờ thực sự thấy đó đói khi vào bữa chính. Hãy cắt giảm đồ ăn vặt sát giờ ăn để "tiếng gọi của dạ dày" thúc giục bé vào bàn.
5. Biến món ăn thành "đồ chơi" đầy màu sắc
Thay vì những bát cơm trắng đơn điệu, mẹ hãy thử trang trí đĩa thức ăn thành hình những con vật ngộ nghĩnh, bông hoa hay ngôi sao. Một đĩa cơm bắt mắt sẽ kích thích sự tò mò của trẻ, khiến trẻ muốn "khám phá" món ăn đó bằng chính miệng của mình.

6. Cho con quyền lựa chọn
Thay vì áp đặt "Con phải ăn rau", hãy hỏi bé: "Trưa nay con muốn ăn súp lơ xanh hay cà rốt nhỉ?". Khi được quyền chọn lựa, trẻ cảm thấy mình được tôn trọng và sẽ có trách nhiệm hơn với lựa chọn đó.
7. Khích lệ thay vì quát mắng
Một nụ cười và lời khen: "Ôi, con tự xúc giỏi quá!" có tác dụng gấp ngàn lần những lời dọa nạt. Không khí vui vẻ giúp não bộ tiết ra hormone hạnh phúc, hỗ trợ quá trình tiêu hóa và giúp bé yêu thích giờ ăn hơn.
Lưu ý riêng cho mẹ dịp Tết
Ngày Tết là thời điểm lịch sinh hoạt của bé bị đảo lộn nhiều nhất. Những buổi chúc Tết, tiếng nô đùa của anh em họ hàng và vô số loại bánh kẹo rực rỡ khiến bát cơm của mẹ trở nên "vô hình" trong mắt trẻ. Để qua mùa Tết mà con không bị sụt cân, mẹ hãy bỏ túi vài lưu ý sau:
- Đừng quá căng thẳng về số lượng: Nếu bữa chính bé chỉ ăn vài thìa vì mải chơi, mẹ đừng vội quát mắng làm mất vui không khí Tết. Hãy bù đắp bằng các bữa phụ giàu dinh dưỡng.
- Ưu tiên các món "bốc tay" (Finger food) bổ dưỡng: Thay vì ép bé ngồi vào mâm cỗ đầy dầu mỡ, mẹ có thể chuẩn bị sẵn các loại hạt, trái cây cắt nhỏ hoặc sữa chua để bé có thể ăn nhanh trong lúc chơi.
- Tìm một góc yên tĩnh: Nếu không gian tiệc tùng quá ồn ào khiến bé phấn khích, mẹ hãy đưa bé vào một góc riêng hoặc phòng yên tĩnh để ăn. Khi không có "khán giả" và tiếng ồn, bé sẽ dễ tập trung hoàn thành bát cơm hơn.
- Kiểm soát bánh kẹo: Hãy thỏa hiệp với bé: "Con ăn hết bát súp này thì sẽ được chọn 2 viên kẹo/mứt". Điều này giúp bé có động lực hoàn thành bữa ăn hơn.
Khi nào cha mẹ cần đưa bé đi khám?
Mặc dù việc bé mê chơi quên ăn đa phần là do tâm lý và hiếu động, nhưng mẹ cũng cần tỉnh táo để nhận diện các dấu hiệu biếng ăn bệnh lý. Hãy đưa bé đến gặp chuyên gia dinh dưỡng nếu xuất hiện các biểu hiện sau:
- Sụt cân hoặc không tăng cân trong nhiều tháng liên tục.
- Bé từ chối tất cả các loại thực phẩm, kể cả những món vốn là món "khoái khẩu".
- Dấu hiệu mệt mỏi, lờ đờ, thiếu sức sống, ít chạy nhảy, da dẻ xanh xao.
- Rối loạn tiêu hóa (táo bón, tiêu chảy hoặc nôn trớ) kéo dài
Việc thăm khám sớm sẽ giúp bác sĩ kiểm tra xem bé có bị thiếu hụt vi chất (như kẽm, sắt, vitamin nhóm B) hay gặp vấn đề về cấu trúc hàm, họng hay không.
>> Có thể mẹ quan tâm: Bổ sung dinh dưỡng cho trẻ biếng ăn với 8 loại vi chất quan trọng
Kết luận
Hành trình nuôi con chưa bao giờ là dễ dàng, nhất là khi mẹ phải đối mặt với một "em bé năng lượng" luôn coi việc chơi quan trọng hơn việc ăn. Tuy nhiên, bằng sự kiên trì, thấu hiểu và những mẹo nhỏ tinh tế, mẹ hoàn toàn có thể giúp con thiết lập lại thói quen ăn uống khoa học.
Hãy nhớ rằng, mục tiêu cuối cùng không phải là ép con ăn thật nhiều, mà là giúp con cảm nhận được niềm vui và sự ngon miệng trong mỗi bữa ăn. Chúc mẹ và bé có một mùa Tết thật khỏe mạnh, vui vẻ và tràn đầy tiếng cười!