Củ đậu vốn là món ăn giải nhiệt mát lành quen thuộc trong mỗi gia đình, nhưng bạn có biết đằng sau vẻ ngoài lành tính đó lại ẩn chứa một bộ phận mang độc tính tự nhiên rất mạnh? Thông tin một gia đình 6 người tại Ninh Bình phải nhập viện khẩn cấp sau khi ăn hạt củ đậu luộc vừa qua là một lời nhắc nhở quan trọng về việc hiểu đúng thực phẩm. Để giúp quý khách hàng tránh được những rủi ro không đáng có, Nhà thuốc Phương Chính xin chia sẻ những kiến thức y khoa cần thiết về loại hạt này ngay dưới đây.
Xem nhanh
Hạt củ đậu có ăn được không?
Tại sao hạt củ đậu lại nguy hiểm?
Triệu chứng ngộ độc hạt củ đậu
Quy trình xử lý khẩn cấp khi ăn nhầm hạt củ đậu
Chủ động phòng tránh ngộ độc hạt củ đậu cho gia đình
Lời kết
Hạt củ đậu có ăn được không?
Củ đậu (hay còn gọi là củ sắn nước) là món ăn được nhiều người yêu thích vì vị ngọt thanh, mát lành. Tuy nhiên, có một sự thật đáng sợ là: Chỉ có phần củ là ăn được, còn tất cả các bộ phận khác như lá, hoa, thân dây và đặc biệt là hạt đều chứa độc tố cực mạnh.
Vụ ngộ độc tại Ninh Bình vào đầu tháng 1/2026 khiến nhiều người rơi vào tình trạng hôn mê sâu, suy tim cấp sau khi ăn hạt củ đậu luộc là minh chứng rõ nhất. Sự chủ quan hoặc thiếu hiểu biết về loại hạt này có thể dẫn đến những hậu quả khôn lường, nhất là đối với trẻ nhỏ vốn có tính tò mò.
Tại sao hạt củ đậu lại nguy hiểm?
Lý do khiến hạt củ đậu trở thành "hạt độc" nằm ở thành phần hóa học của nó. Trong hạt củ đậu có chứa hàm lượng cao chất Rotenone. Đây là một loại chất độc tự nhiên thường được chiết xuất để làm thuốc trừ sâu, thuốc diệt côn trùng hoặc thuốc diệt cá.
Khi đi vào cơ thể, Rotenone tác động trực tiếp vào hệ thống hô hấp của tế bào. Nó ngăn cản các tế bào sử dụng oxy, dẫn đến tình trạng "ngạt tế bào", gây thiếu oxy mô và nhanh chóng làm suy đa tạng (tim, gan, thận).
Rotenone không bị phân hủy bởi nhiệt độ cao. Điều này có nghĩa là dù bạn có luộc kỹ, rang chín, sấy khô hay chế biến dưới bất kỳ hình thức nào, độc tính của hạt củ đậu vẫn được giữ nguyên.
Triệu chứng ngộ độc hạt củ đậu
Ngộ độc hạt củ đậu diễn ra rất nhanh. Các triệu chứng thường bắt đầu xuất hiện chỉ sau 5 đến 40 phút kể từ khi ăn phải. Nhận biết sớm các dấu hiệu này chính là chìa khóa để cứu sống người bệnh:
Biểu hiện sớm (Tiêu hóa & Thần kinh): Người bệnh bắt đầu cảm thấy buồn nôn, nôn mửa, đau bụng dữ dội, đau đầu, chóng mặt và tăng tiết nước bọt (chảy nước dãi liên tục).
Biểu hiện tiến triển (Tim mạch & Hô hấp): Nhịp tim nhanh, huyết áp tụt nhanh chóng, người bệnh cảm thấy khó thở, thở gấp.
Biểu hiện nặng (Nguy kịch): Co giật, hôn mê sâu, đồng tử giãn, suy hô hấp nặng. Nếu không được cấp cứu kịp thời, tử vong có thể xảy ra trong vòng 2 đến 5 giờ sau khi ăn.
Quy trình xử lý khẩn cấp khi ăn nhầm hạt củ đậu
Vì độc tố Rotenone trong hạt củ đậu có tác dụng rất nhanh và hiện chưa có thuốc giải độc đặc hiệu. Hãy đưa người bệnh đến bệnh viện ngay để bác sĩ thực hiện các biện pháp chuyên sâu như rửa dạ dày, cho uống than hoạt tính và hỗ trợ hô hấp bằng máy.
Nếu có thể, hãy mang theo mẫu hạt hoặc bộ phận của cây mà người bệnh đã ăn. Điều này giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác loại độc tố và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp nhất.
Chủ động phòng tránh ngộ độc hạt củ đậu cho gia đình
Để những sự cố đáng tiếc không lặp lại, đặc biệt là trong các gia đình có trẻ nhỏ hoặc có truyền thống làm vườn, nên thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau:
Nhận diện và phân loại rõ ràng: Luôn ghi nhớ quy tắc: "Củ để ăn - Hạt và lá để bỏ". Nếu bạn trồng củ đậu tại vườn nhà, hãy cắt bỏ hoa và quả (chứa hạt) ngay từ khi chúng mới hình thành. Điều này vừa giúp tập trung dinh dưỡng nuôi củ to hơn, vừa triệt tiêu nguy cơ trẻ nhỏ hái chơi và ăn nhầm.
Giáo dục trẻ nhỏ: Trẻ em thường bị thu hút bởi các loại quả, hạt lạ. Hãy dạy trẻ tuyệt đối không được ăn bất kỳ loại hạt nào hái trong vườn hoặc ngoài đường khi chưa hỏi ý kiến người lớn.
Cẩn trọng khi dùng làm thuốc dân gian: Một số bài thuốc dân gian dùng hạt củ đậu giã nát để chữa ghẻ lở, cháy rận. Tuy nhiên, phương pháp này tiềm ẩn rủi ro cao nếu thuốc dính vào mắt, vết thương hở hoặc vô tình nuốt phải. Thay vào đó, hãy ưu tiên các sản phẩm dược phẩm hiện đại đã được kiểm chứng độ an toàn.
Không dùng làm thức ăn cho gia súc: Độc tố Rotenone cũng gây hại cho động vật. Tránh việc dùng lá hoặc hạt củ đậu thừa để làm thức ăn cho gà, vịt hay gia súc trong nhà.
Lời kết
An toàn thực phẩm không chỉ nằm ở việc chọn thực phẩm tươi ngon, mà còn ở sự hiểu biết về những độc tính tự nhiên xung quanh chúng ta. Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn cái nhìn đầy đủ về hạt củ đậu.
Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về sức khỏe hoặc cần tư vấn, quý khách có thể liên hệ trực tiếp với đội ngũ Dược sĩ chuyên môn tại Nhà thuốc Phương Chính để được hỗ trợ nhanh nhất.
Tư vấn chuyên môn
Dược sĩ: Lương Thị Nga
Dược sĩ Lương Thị Nga phụ trách triển khai mảng nội dung chăm sóc sức khỏe trên website của nhà thuốc Phương Chính.
Chế độ dinh dưỡng không đủ chất, lao động nặng, tai nạn không mong muốn, người già xương bị thoái hóa... là những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình bệnh lý đau xương khớp. Để giảm những cơn đau nhức người bệnh lưu ý kiêng một số món ăn không có lợi cho xương khớp của mình.
Ngồi sai tư thế, ngủ trên bàn, lười vận động.... là những yếu tố góp phần đẩy nhanh quá trình thoái hóa cột sống cổ ở người trẻ. Muốn có hệ xương khớp khỏe mạnh người bệnh cần chăm sóc đặc biệt ngay từ khi còn trẻ. Nếu phát hiện những cơn đau mỏi bất thường ở cổ, cách tốt nhất là đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán kịp thời và có biện pháp điều trị thích hợp.
Nhiều chuyên gia cho rằng Fucoidan là một trong các chất dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng cho cuộc sống khoẻ mạnh của người dân Okinawa Nhật Bản. Câu hỏi được đặt ra liệu "Người bình thường có nên uống Fucoidan không?". Cùng nhà thuốc uy tín hơn 35 năm tìm hiểu ngay qua bài viết dưới đây.
Rau diếp cá là loại rau ăn kèm quen thuộc trong bữa ăn của người Việt. Ngoài ra, diếp cá còn có nhiều công dụng khác, được xem là vị thuốc quý được sử dụng trong nhiều bài thuốc chữa bệnh.
Canxi vô cơ là gì? Canxi vô cơ có ưu điểm gì? Tại sao phần lớn các sản phẩm canxi trên thị trường hiện nay đều là canxi vô cơ? Trong bài viết này nhà thuốc Phương Chính sẽ lần lượt giải đáp giúp bạn những thắc mắc trên.
Canxi hữu cơ hiện đang là loại canxi yêu thích bởi khả năng hấp thu cao và chuyển hóa tốt, ít gây táo bón hay lắng đọng ở thận. Tuy nhiên nhiều người cũng chưa biết canxi hữu cơ là gì? Có gì khác biệt so với canxi vô cơ? Bài viết dưới đây của nhà thuốc Phương Chính sẽ giải đáp giúp bạn.
"Phì đại tuyến tiền liệt có nên quan hệ" là điều mà nhiều nam giới quan tâm khi mắc phải bệnh này. Vì vậy nhà thuốc uy tín hơn 35 năm xin phép được giải đáp các thắc mắc đó qua bài viết bên dưới.
Nhiều người cảm thấy vô cùng hoang mang và lo lắng khi lần đầu tiên nghe về vấn đề sinh thiết tuyến tiền liệt, đặc biệt là những bệnh nhân chuẩn bị tiến hành thủ thuật này. Cùng theo dõi bài viết dưới đây của nhà thuốc uy tín 35 năm để hiểu hơn về sinh thiết tuyến tiền liệt và các vấn đề liên quan.
Phì đại tuyến tiền liệt xảy ra do sự tăng sinh quá mức của các tế bào tuyến tiền liệt, gây áp lực lên đường niệu và hạn chế dòng nước tiểu từ bàng quang. Có nhiều phương pháp điều trị các triệu chứng của phì đại tuyến tiền liệt, một trong các phương pháp được khá nhiều người quan tâm là sử dụng các loại thảo dược tự nhiên.
Để hiểu rõ hơn về các loại thảo dược tốt cho phì đại tuyến tiền liệt, mời bạn tham khảo bài viết dưới đây của nhà thuốc uy tín hơn 35 năm.
Hiện nay, phì đại tuyến tiền liệt và ung thư tuyền tiền liệt là các vấn đề phổ biến thường gặp ở nam giới, đặc biệt là nam giới trung niên và cao tuổi. Một trong những cách hữu ích để duy trì sức khỏe tuyến tiền liệt và giảm nguy cơ mắc bệnh là bổ sung thêm các loại thực phẩm tốt cho tuyến tiền liệt vào chế độ ăn uống. Vậy cần bổ sung thêm loại thực phẩm nào? Cùng khám phá ngay 6 "siêu thực phẩm" có lợi cho sức khỏe tuyến tiền liệt mà nam giới không nên bỏ qua.
Rau diếp cá là loại rau ăn kèm quen thuộc trong bữa ăn của người Việt. Ngoài ra, diếp cá còn có nhiều công dụng khác, được xem là vị thuốc quý được sử dụng trong nhiều bài thuốc chữa bệnh.
Cốc nguyệt san hay cốc kinh nguyệt là sản phẩm vệ sinh phụ nữ thay thế cho băng vệ sinh hay tampon với nhiều ưu điểm vượt trội. Tuy khá phổ biến ở nhiều nước trên thế giới, nhưng lại khá mới mẻ tại Việt Nam vì thế nhiều chị vẫn còn gặp khó khăn khi sử dụng. Mời bạn đọc bài viết dưới đây để hiểu hơn về cốc nguyệt san và cách dùng sản phẩm không bị rò rỉ.